invitation for st. ignatius province mass

jp life ko

JP Life Ko
Errol Nebrao, SJ

Neo, Neo, Neo Saicon (budubudum) (3x)

Bros Flores, ‘Vin Laput, Weyms Sanchez,
Si Jun Delmonte, Jong Oledan, Si Atong Ong
Sila’y nagpapabuhay ng JP life ko.

Bhong, Bhong, Bhong, Bhong, Bhong Tobe

Adapon, Mendoza, Orbeta, Parilla
Anthohy Coloma, Errol Nebrao, Si Mars Tan
Sila’y nagpapakulay ng JP life ko.

Neo, Neo, Neo Saicon (budubudum) (3x)

Konsuelo ko ang mga brothers ko, Eric John Gerilla, Gabe Pestaño
Si Dennis Cruz, Gil Donayre, Honorato Sala-Sala-Salazar
Tumitibok ang puso ko, tugudug-tugudug, kay Ritchie Genilo,
Si Gonzales, Fruto Ramirez, Nemy Que, Jojo Magadia

Ron, Ron, Ron, Ron, Pedro Walpole

Lobrigas, Mark Lopez, Henry Ponce,
Escandor, Legaspi, Chrys at Ernald, Charles Ken
Silay’y kumukompleto ng JP life ko.

Sila’y kumukompleto ng JP life ko.
Sila’y kumukompleto (sila’y kumukompleto)
Ng JP life ko … ng JP life ko … ng JP life ko, wooh, di ba?

maging aking muli

When the TeleMovie "Maging Aking Muli" was shown on TV last year, I appreciated my unique vocation even more. This is the MTV of that movie. Hopefully, people would realize how human we still are. May you find consolation from this MTV.

bituin

{Here is something that I have written, based from my journals and letters, to express some thoughts during Juniorate. It it quite long, yet perhaps you may have a glimpse of that trail in my life from discernment until the vows.}

8 september 2000, 11 p.m.

Iba talaga ang bituin dito sa Bilibid. Mahiwaga. Mukhang karaniwang lamang ito tulad ng mga bituin sa Cebu o sa Baguio. Ngunit dahil nasa Bilibid ako at naglilingkod, iba talaga ang bituin sa Bilibid. Hindi ko naman hilig tumingala sa mga bituin kahit noong bata pa ako. Ang naalala ko noon ay nagiinuman kaming mga barkada at nakahiga sa may damuhan at nakatutok sa mga bituin. Ang daming falling stars. Doon ko lang nagustuhan ang tumingala sa mga bituin. Ewan ko nga ba. Naipangako kasi namin mga batchmates na tuwing alas nuebe ng gabi, lahat kami, kahit na saang sulok kami sa Pinas, titingala kami sa langit at hanapin ang tatlong nakahelerang bituin ng Orion’s Belt. Magdarasal kami ng isang Aba Ginoong Maria sa bawat bituin nito. At yan nga ang ginagawa ko maulan o maulap man, alam kong nandiyan ang Orion’s Belt at kahit saan ay natatanaw ng akin mga batchmates at nagdarasal. Tulad kanina, ramdam na ramdam ko na parang ang lapit-lapit ng aking mga batchmates.

4 june 2002, 10 p.m.

Nakakatuwa naman ang usapan namin kanina tungkol kay San Ignacio. Umiiyak rin siya kapag nakikita ang mga bituin. Ganyan ka pagkamapagdamdam siya sa Diyos. Pagkatapos ng usapan, nagdasal ako sa may bangko sa tapat ng Aula landing. Ang daming bituin. At habang nakikita ko ang mga bituin na ito, nagagalak ako dahil naaalala ko ang matalik kong kaibigan sa JVP. Bago ako umalis para sa Novitiate, sinulatan niya ako. Hindi ko makakalimutan ang ilan linya sa kanyang sulat,

“Isa ka ngayon sa mga bituin sa langit ng buhay ko... Ang daming mga tao na gustong makarating sa kinatatayuan mo ngayon, ngunit tinawag ka Niya dahil ikaw ay espesyal sa ganitong buhay relihiyoso. Kaya’t kahit saan man ako, titingala lamang ako, at alam ko nan doon ka isa sa mga bituin sa langit ng buhay ko. Sa ganitong paraan, kay lapit ng ating puso.”

13 june 2002, 10:30 p.m.

Pinagdasalan ko ang paglalakbay ng mga hari patungo kay Hesus. Sila’y nalilito kung paano nila makikita ang haring ito. Ngunit ang isang hari ay nakapansin ang isang pinakaliwanag na bituin noong gabing yun. Sobra sa paanyaya, sobra sa tawag. Sino ang hindi susunod? Ganyan rin ang pagtawag sa akin ng aking Diyos. Alam ko naman kung saan ako pupunta. Sa kanya lamang. Ngunit bakit minsan hindi ko nakikita ang liwanag ng bituin na ito?

21 july 2002, 9:15 p.m.

Nagbasbas ako ng unang patay ko dito sa Sapang Palay; isang taong gulang na batang lalaki na si Hilbert. Siya ay namatay dahil sa toxic na tinapon sa tambakan mga ilan na buwan ang nakaraan. Si Hilbert ay nasa sinapupunan pa ng kanyang inay noong nanyari yun. Lahat silang pamilya ay nagkasakit at nagdala ng controbersiya sa buong Bulacan. Gumaling ang iba ngunit si Hilbert lang ang nanatiling sakitin noong isinilang siya. Pagkaraan ng isang taon, namatay rin. At nandito ako sa aking silid, nagdadasal at nagtatanong kung bakit lahat nito ay nanyayari. Walang sumasagot. Ngunit si Hilbert ang isa sa mga dahilan kung bakit ako nagsusumikat sa ganitong buhay relihiyoso.

4 september 2002, 10:10 p.m.

Naghahanap ako ng tanda para ako ay magpatuloy sa bokasyon na ito. Nagbigay sa akin ng aking Diyos ng isang maliwanag na bituin ngayon gabi. Hindi ko maiwasan na ngumiti. Ang saya ko. Mahal ko ang mga bituin. Lumakas ako at napuno ng pag-asa para sa mga bagay na darating.

25 december 2002, 9:00 p.m.

Sanay naman ako na ipinagdiriwang ang Pasko na hindi kasama ang mga pamilya dahil noong JVP pa ako, hindi ako makauwi. Pauwi ako galing Sapang Palay, ang ganda ng mga bituin. Kinanta ko sa akin isip ang kantang Bituin:

Hesus, bugtong na anak ng ama
Tala ng aming buhay, liwanag
Kapayapaan, kahinahunan
Kapanatagan ng puso
Giliw ng Diyos at pag-asa ng maralita
Ng abang ulila
Biyayaan Mo kami ng pagtulad sa Iyo
Nang magningning bilang 'Yong mga bituin

28 january 2003, 10:00 p.m.

Papunta na kami sa Cabanglasan nang makita ko ang isang matanda na nagbebenta ng gulay sa mga pasahero. Naawa ako at nalungkot. Noong nasa Cabanglasan na kami hindi ko malimutan ang matandang iyon. Naglakad ako sa labas. Sana may makita akong falling star para makahingi ako ng magandang buhay para sa matandang yun.

21 september 2003, 9:30 p.m.

Dumating si Andy, ang choir leader sa Sapang Palay, sa Sacred Heart at humihingi ng pabor kung pwede ibinyag ang kanyang namamatay na pamangkin. Hindi pwede si Fr. Mon pumunta dahil may lakad siya kaya pinadala niya ako. Nagulat ako noong tinawag ako ni Fr. Mon at nag-commission para makabinyag ako. Parang binigyan ako ng super-powers. Bakit ako? Kung sabagay, kakilala ko naman si Andy kaya ako yata pinili. Sumama ako kay Andy sa Ospital. At doon nakita ko ang nakakaawang bata. Ang daming mga tubo na isiningit sa kanyang maliit at matamlay na katawan. Kyla ang pangalan niya. Katabi niya ang kanyang nanay na nagbobomba ng manual respirator para makahinga si Kyla. Ang tatay at ang ibang kamag-anak ay nililibutan si Kyla. Nagmadali ako nagsuot ng sutana at nagsimula na ang processo ng pagbinyag. Pagpahid ko ang aking kamay sa ulo ng bata habang sinasabi, “Binibinyagan kita sa ngalan ng Ama, ng Anak, at ng Espiritu Santo...,” dama ko ang sakit at pait na dinadanas ng bata at ang kanyang pamilya. Ang sakit. Ang hirap nitong buhay relihiyoso. Eto ka nga at tumutulong sa mga mahihina, sa mga nangangailangan, sa mga may sakit, ngunit wala ka talagang magagawa.

14 december 2003, 9:00 p.m.

May pa-contest kami ng mga parol sa Sapang Palay. Ang daming sumali. Ang parol nila’y iba’t iba ang mga hugis at kulay. Pa-bongga ang lahat. Ngunit ang nakaakit sa akin ay ang parol na gawa ng isang bata. Simpleng parol lang ito, ni hindi nga katanyag-tanyag, at may hugis bituin. Sa puting papel chino nito ay nakasulat ang mga hiling ng bata. Noong binasa ko ito, tumimo ang aking puso sa mga hiling. Lahat ng hiling niya ay hindi para sa kanyang sarili ngunit para sa kanyang pamila, sa kanyang mga kaibigan, sa iba’t ibang mga tao. Sa dami ng parol, yung ang pinakamagandang bituin ang nakita ko.

15 april 2004, 6:55 p.m.

Ako ang server sa community mass. Pagka-communion, ako ang may hawak ng kalis kung saan ang mga kapatid ko na nobisyo at pari ay isawsaw ang hostia or iinom ang dugo ni Kristo. Pagkatapos ng comunyon at babalik na sana ako sa may altar, napansin ko na mayroon konting alak na tumulo sa sahig. Nataranta ako. Kumuha ako ng isang purificator at tubig. Binasa ko ang purificator at pinunasan ang alak sa sahig. At habang ginagawa ko ito, naalala ko ang ganitong eksena sa Biblia. Ako si Maria Magdalena na pinupunasan ang dugo ni Kristo.

7 may 2004, 8:30 p.m.

Nakatanggap ako ng sulat galing kay Fr. Louis Catalan, S.J. Tumawag pa siya para mag-congratulate. Ang saya-saya ko. Ito nga ang consolasyon dahil ramdam na ramdam ko ang pagmamahal ng Diyos para sa akin.

From: louissj@yahoo.com
To: sjnovices@jesuits.net
Date: Fri, 7 May 2004 17:07:59 +0200 (CEST)
Subject: For Errol, S.J.

Dear Ogilvie,

Below is Errol's message, informing me that he has been approved to profess his first vows as a Jesuit.

The vow profession ceremony will take place on 31 May in the afternoon (3 or 4pm, I think). I am sure Errol will appreciate it very much if those who are in Manila and are free on this day will be able to share this significant moment with him.

I feel very happy for Errol. The Errol that I knew once in highschool was a different Errol who lived with me in Arvisu House for one year. What I had heard about him from other Jesuits did not make me entertain any doubts regarding his fitness to be a Jesuit.

Please pray for Errol as he begins this new moment in his life.

Louis, S.J.

30 may 2004, 11:00 p.m.

Bukas ay manunumpa na ako. Hindi ko makakalimutan kung paano napapaligaya sa akin ang mga bituin. Tuwing ako ay nalulungkot o nag-iisa, ang tanaw ng bituin ay tumitiyak ng umagang puno ng pag-asa.

Arthur W. Nebrao, Jr., S.J.
Ma Ph
29 August 2004

ehemplo

This is it -- the anti-corruption MTV: Ehemplo! Tomorrow this MTV will be launched by the project mananger Kang in a RockEd event where 1,000+ audience will see us. :) Thank you Kang for putting us here though how underserving we are.

mike bula-han

This is something Francis Alvarez made for the binggo game during the villa last april. Enjoy Mike Bulan fans!

ehemplo recording

(Here are two still photos of the recording for Ehem! This is an MTV against corruption in the Philippines. Watch out for it.)

summer apostolate 2006

Ang Kwento ng Plywood
(Isang pagninilay sa isang buwang karanasan sa Gawad Kalinga ng Dingalan, Aurora Province)

Dumating ang last trip papuntang Dingalan. Isa itong lumang bus na punong puno ng mga pasahero kasama ang kanilang iba’t ibang dalahin. Tulad nito ay mga karton, mga baldeng biskyit, mga manok, halaman at prutas. Probinsyang probinsya ang dating. “Sakay na!” sabi ng kondoktor at dali-dali naman kaming sumakay sa nagmamadaling bus.

Ganyan nagsimula ang aking trabaho. Walang engrandeng banda para batiin o walang mga kaibigan na nagpapa-alam. Bigkis na alam ng iba, ako’y nangangamba sa mga gagawin ko sa isang buwan. Buti na lamang, na kahit masikip na sa loob ng bus, nakaupo ako sa may bintana at naaliw ako sa mga dumaraan na tanawin.

Isa sa kapansin-pansin sa mga dinadaanan namin ay ang mga lakihang mga mensahe na nakasulat sa mga malalaking bato. Nakakatuwa ang mga nakasulat roon. Meron “God is Love,” “Mahalin ang Kapwa,” “Repent,” etc. Parang nasa isang prayer rally ang feeling ko. Ngunit ako ay nagulat noon nabasa ko ang mensaheng, “Lord, you are there.” Tuloy bigla akong napa-isip. At habang ako’y nagpapanilay sa mga salita na iyon, unti-unting napapanatag ang aking kalooban. Tama nga. Bakit ko ito’y nakalimutan. Sa lahat ng mga exposures, trials, at immerssion na aking naranasan, ito ang paglaging binabanggit ng aming facilitator, “Huwag kayo matakot dahil yung pupuntahan ninyo ay nandoon na ang Diyos na naghihintay sa inyo.”

Unang Pito

Ang trabaho ko sa Dingalan ay isang Youth Organizer. Sa loob ng isang buwan ay tutulong ako simulang ang program ng SIGA (Serving in God’s Army). Isa itong programang pang-rehabilitasyon para sa mga kabataan na taga-Gawad Kalinga. Ang hamon dito sa akin ni Lawrence (GK Luzon Coordinator at bossing ko) ay magsisimula ako sa simula’t simula. Hindi tulad ni Rai, na pareho rin ang assignment sa Gabaldon, na nasimulan na ang SIGA roon. Kaya’t medyo isang malaking hamon ito dahil kailangan sa abot ng aking makakaya ay mabuo ko ang grupo sa isang buwan.

Noong dumating ako roon, pinatawag ni Lawrence ang KB (Kapitbahayan) at ipinakilala ako at ipinaalam kung ano ang tungkulin ko roon. Lahat naman ay sang-ayon at excited sa gagawin ko. Ako rin ay naging mas excited na ngayon. Noong gabing yun ay naka-usap ko si Melody (Sibol teacher at naging coordinator ng SIGA pag-alis ko) at sabi niya na kaya naman ipatawag bukas ang mga kabataan para simulan ang programa. Syempre game rin ako. Kinabukasan, nagising ako ng maaga dahil maaga rin ang meeting namin ng mga kabataan. May trabaho kasi ang mga kalalakihan sa pag-gawa ng bahay. Nagulat ako noong nakaipon-ipon na kami sa day care, pito lamang ang sumulpot at puro silang lalaki. Hindi ko makakalimutan kung sino ang pitong ito: sina Dexter (na may second year college degree), ang may asawa’t anak na si Marlon, si Tutoy na mabait at matulungin, ang makulit na si Arvin, ang magaling na pintor na si Kaloi, ang pa-smile na Benedict, at ang nakakatuwa ngunit masipag na special child na si Jay. Pero teka, di ba isang programa ito para sa mga kabataan? Bakit puro lalaki? Akala kasi nila ang SIGA ay para sa mga lalaki lamang at lalong lalo na kung “siga” ka. Natuwa na lang ako at ipinaliwanang kung ano ang SIGA. Binilhin ko rin sila na tulungan ako akayin ang iba pang mga kabataan na sumali sa grupo.

Ligawan sa mga Bahayan

Sa mga susunod na araw nagsimula na ako magbahay-bahay para una makilala ko ang mga taga-roon at syempre anyayahin ang mga anak nila na sumali sa SIGA. Kung tutuusin parang ligawan ang ginagawa ko. Naalala ko tuloy ang mga gimik na ginagawa namin magkakaibigan sa ligawan at ito rin ang ginamit ko sa Sapang Palay at ngayon sa GK. Syempre may halong pastoral care ito. Ganito ang style. Una maglakad-lakad ka. Mas nakakadagdag ng pogi points ng isang baguhan kapag nakangiti ito. Kaya’t smile lang kahit umulan’t umaraw. Ngayon kapag may natagpuan kang ale o mama sa kanilang pintuan, batiin mo na kaagad ng “Magandang umaga po.” Ngunit kailan bantayin ang reaksyon nila. Kapag nakasimangot siya pagkatapos mong batiin, naku exit ka muna at mukhang trespassing ka roon. Ngunit kapag ngumiti, jackpot yun at lumapit ka kagad. Sumunod, ipakilala ang sarili, taga saan ka, at anong ginagawa mo sa lugar nila. Pagkatapos magtanong rin ang pangalan nila at taga-saan sila. Kapag binangit ang isang lugar na pamilyar sa iyo, switch kaagad ang usapan tungkol sa lugar nila at tiyak hindi kayo maubusan nang pwedeng pag-usapan. Kapag wala ka naman alam sa lugar nila, pansinin ang mga bagay sa bahay na pwede mo simulan ng tanong. Halimbawa, kapag nakakita ka ng picure ni Judy Ann, itanong kaagad kung sino sa kanila ang fan ni Judy Ann o ang favorite nilang product na iniindorse ni Judy Ann. Basta’t ang importante nito ay maging komportable sila na ikaw ay isang mabit na bisita. At pagkatapos nun, pwede na rin mag-tanong ng ibang detalye ng kanilang pamilya kung sa tinging ninyo handa na sila mag-bukas sa inyo. At syempre ito rin ang pagkakataon na tanongin kung ilan ang anak nila at kung meron 13 hanggang 23 na taong gulang. Kapag meron yayahin kaagad na sumali sa grupo. Mas maigi kung yayahin ng personal ang bata. Tanongin rin sa bata kung ano ang paboritong palabas nila at kahit ano-ano pa para meron kayong pag-usapan. At makilala mo na ang bata ngayon pa lamang. Pagkatapos ng lahat, tanonging ninyo kung sino pa ang nakatira roon na pwede mo anyayahin sa grupo at yun ang susunod ninyong target. Sabihin mo rin sa bata na akayin rin nya ang iba pa nyang kakilala at kaibigan.

At eto nga ang ginawa ko. Ngunit hindi lang sa bahay ang ligawan. Kailangan alamin rin ninyo kung saaan ang mga “hot spots” ng kabataan. Kung saan sila, doon ka rin. Tulad sa mga lalaki, nasa basketball court sila at doon ka rin maglalaro kasama nila. Sa mga babae naman sa may igipan naglalaba o naghuhugas ng pinggan. Maglaba at maghugas ka rin. At sa gabi kapag may mga kabataan nakukumpulan, doon ka rin makiki-jamming. Sa pamamagitan nito, ang unang pito ko ay naging 30 sa pag-alis ko, mayroon na rin officers at secret group hand shake.

Laro, Laro, Laro

Kung tutuusin parang puro laro naman ang ginawa namin sa buong buwan. Eh kasi naman halos gabi-gabi meron kaming GTKY (getting-to-know-you), group dynamics at team building para mapasimula ang grupo. Depende rin kung gaano kahanda ang grupo sa mga ito. Ngunit kada laro naman ay mayroon madudulot naman na aral. Isang halimbawa na ginawa namin ay ang group walk. Nahahati sila sa group ng sampu. Lahat ng paa nila ay nakatali sa katabi nila ngunit meron iilan sa kanila ay nakatalikod. Kaya’t mahirap maglakad ang group ng sabay-sabay. Kailangan ng strategy. Sa simula pa lamang, nag-plano na sila ng maigi. Tinitingnan nila kung paano nila gagawin ito. Pagkatapos ng ilan sandali ay nagbigay ako ng time-limit. Ayun, na pressure at kahit ano na lang ang ginawa nila basta’t makakarating lang sila. Meron naiwan. Meron nasaktan. Meron napagod. Meron dedma lang. Pagkatapos ng activity, inipon ko sila at prinoseso ang kanilang karanasan. Nakakatuwa naman ang kanilang inputs at sarili rin nila prinoproseso ang groupo. May mga pagkakataon rin na bumubuo ang tensyon sa grupo at dahil sa mga karanasan nila sa mga laro, kaya nila ayusin yun kahit sila-sila lamang. Kahit sa simpleng laro may mga maganda rin mga bagay na nadudulot nito tulad ng pagkakaisa at pagtutulungan. Sa tingin ko nga habang kami’y naglalaro, nakikilaro rin ang Diyos at tumutulong siya ipakita ang pagsasama nitong mga kabataan.

Noong biyernes ng gabi ng unang linggo ko, pinatawag ako ni Melody dahil meron raw isang pagpupulang ang kabataan. Pumunta naman ako na inaakala na ito ay isang simpleng pagpupulong at ito rin ang pakakataon na maipaliwanag ko ng maigi ang SIGA. Ngunit ako’y nagulat na ang pagpupulong iyon ay isang halalan na para sa SIGA. Pati ang mga nanay ay excited at nakiki-usyoso rin sa labas. Higit kumulang 30 ang kabataan naroon, halos ang lahat na iyon ay kilala ko na rin. Ewan kung paano nanyari nun. Hindi ko rin alam kung anong gagawin kasi ang plano ay sa ikatlong linggo pa ang halalan. Pati si Melody naghihintay sa mga payo ko. Isip, Errol, isip! At dahil nan dyan na yan pinatuloy na rin namin. Ngunit bago nagsimula, ipinaliwanag ko sa kanila ng maigi ang SIGA at ang katuturan ng isang halalan. Sa tingin ko naman nakuha naman nila. Halalan na! Unang tanong tinanong sa kin, ang line-up ng mga officers sa SIGA. Patay wala yan sa manual. Isip, Errol, isip! Nagkatuwiran ako na dahil nagsisimula pa lamang sila, yung pareho na lang sa high school ang gagamitin. Agree naman sila roon. Kaya’t meron rin kaming muse at escort sa line-up. Nakakatuwa ang halalan. Mayroon akong kabataan na titser at ang kanyang estudyante ay kasali rin sa group. Kaya’t may nomination na, “I nominate my teacher.” Meron rin nagdududa sa nomination ni Marlon dahil may asawa’t anak na siya. Meron isang kabataan na pagkatapos ng dalawang nomination, second demotion kaagad. Ang gulo ngunit nakakatuwa talaga! Ngunit sa huli nakita ko naman na ang binoto nila ay ang mga tanyang na kabataan sa grupo nila at siguradong maglilingkod sila na tapat. Malakas ang pag-asa sa grupong ito.

Nasaan ang Tahanan?

Noong unang gabi ko roon, kasama sina Rai, Lawrence, at Nicole binigyan kami ng isang plywood para ilatag sa sahig ng opisina kung saan kami matutulog. Mas espesyal lang si Nicole at sa mesa siya matutulog. Di ko akalain na iyon plywood na iyon ay makakasama ko sa halos isang buwan roon. Naging bestfriend kami. Dahil isang buwan ko siyang hinigaan kasama rin ang employee’s logbook bilang unan ko. Kaya ang office ay office by day at bedroon ko by night. Kaya rin alas singko ako nagigising dahil kailangan iligpit ko na ang higaan ko at ang aking mahal na plywood. Pag-alis ko nga, gusto ko dalhin ang plywood na iyon o kahit kapiraso lang bilang remembrance.

Mahirap ang mga tao sa GK Dingalan. Kahit sabihin may bahay na sila, ang hirap magsimula at dahil na rin nawala halos ang pwedeng ipaghanap-buhay sa Dingalan. Ang sabi nila, di abot kalahati ng populasyon ang naiwan pagkatapos ng trahedya ng landslide. Naka-punta rin ako ng ilan beses sa mga dating tinitirahan nila. At kung hindi gutay na guaty ang bahay ang aabutin mo roon, halos walang bahay kang makikita na dating punong-puno at sisik na mga bahayan. Sino nga ba ang gustong bumalik roon. Ngunit, kung tutuusin meron pa rin bumalik at tumira roon dahil wala na silang mapuntahan. Kahit halos dalawang taon na lumipas, nadarama ko pa rin ang sakit ng alaala nila.

Meron akong dumalaw na mag-asawa, mukhang masayahin noong una ko silang nakilala. Palabiro si tatay at si nanay magaling humirit. Ngunit napansin ko ay wala silang kahit isang bata sa bahay. Sa gitna ng kwentuhan, tinanong ko sa kanila kung nasaan ang kanilang mga anak. Biglang tumahimik ang dalawa. Lumipat ang tingin ni tatay sa sahig. Lumuluha namang ang mga mata nin Nanay. Dali-dali ko humingi ng tawad dahil mukhang nakuha ko na ang ibig sabihin ng kanilang biglang lungkot. Ang sabi ni tatay ay mahabang kwentuhan raw iyon. Pinadaan ko muna ang ilan pang dalaw at unti-unting binuo ni tatay ang kwento sa akin. Apat ang anak nila. Tapos na sana ng high school ang panganay at mag-tatlong taon na sana ngayon ang bunso. Noong nanyari ang bagyo, malapit na si tatay sumaklolo sa kanyang pamilya. Ngunit nahuli siya. Kitang kita niya noong tinabunan ng landslide ang kanilang bahay. Halos mabaliw si tatay sa kasisigaw noon. Noong tumigil ang bagyo, natagpuan niya ang kanyang asawa sa dulo ng ilog na halos patay na kung hindi nakita kaagad. Ngunit hindi na nila nakita ang apat nilang anak. Ang sakit. At ito rin ang lagi kong naririnig sa iba pang mga pamilya na pinuntahan ko. Walang mga salita na sapat para ipahimlay sila. Tahimik lamang ako kapag sila ay nag-kwento, ngunit sa loob-looban ko halos nabibingi ako sa sarili kong iyak.

Meron akong kilala single parent na ina na binubuhay ang kanyang apat na anak. Dalawa ang trabaho ni nanay sa bayan -- labandera at caretaker. Kahit itong dalawang trabaho na ito ay hindi pa rin sapat para buhain silang lima. Maliit lang kasi ang cost of living sa Dingalan. Kadalasan naabutan ko ang mga bata ni nanay na inuulam lamang ang asin o bagoong. Minsan walang-wala talaga. Minsan dinadaan nila sa tulog na lamang. Ang swerte ko nga roon dahil kahit wala si Tito Romy at si Kuya Liboy, may mga nanay na nagdadala sa akin ng ulam. Ngunit hindi ko kayang kumain habang naalala ko ang mga bata na ito, pati na rin ang ibang mga tao sa Gawad na walang makain. Kaya’t kapag wala ang nanay nitong mga bata at kung hindi pa sila kumain bumibili ko sila ng de-lata o sabay kaming kumakain. Kaya rin naubos ang pera ko dahil kapag bumili ako ng halo-halo, kailangna lima ang bibilhin ko – isa sa akin, at apat para sa mga bata. Hindi ko rin sila maiwasan dahil mahal ko na rin ang mga bata na ito. Pati na rin ang ibang mga bata at lalong-lalo na ang mga kabataan. Kaya’t lahat ng gamit ko ay naging for public use – mobile phone, mp3 player, charger, goggles, pentel pen, tyinelas, at kati cotton buds. Noong dumating ako, dalawa ang dala kong bag. Pag-alis ko, isa na lang dahil na-arbor na ang ibang gamit ko. Pero okay lang yun, basta’t para sa mga nangangailangan, masaya ako.

Kaya rin siguro hindi maiwasan ang away roon. Oo, may away rin roon. May mga iilan pa na nasaksihan ko. Ito ay dail mahirap nga ang mga tao roon at gagawin nila ang lahat para kumita man lang. Halos lahat ay umaasa sa build. May sahod na kasi ang build. Isang daan piso sa isang araw. Malaki na raw iyon sabi sa akin ng isang kabataan kaysa wala. At dahil kasangkot ang pera, di maiwasan ang ingitan. Bakit si kwan ganito ang kita? Bakit kulang ang bayad ni ganito? Bakit ganyan? Bakit? Pero hindi lang dito ang problema. Lumala na siya at naging maraming lebel na ang problema. Nakakataba rin ng puso ang pagkakataon na ito dahil ibinabahagi sa akin ng mga mag-kaaway ang kanilang mga hinaing at ninanais. May tiwala sila sa akin na ako’y walang kinakampihan at nan doon ako para makinig at makisama sa kanilang dinadaanan. Kaya’t hindi rin ako nawawala ng pag-asa. Lilipas rin ito. Tulad sa sinasabi ko sa kabataan, bahagi talaga ang problema sa buhay. Ngayon pwede mo itong iwasan, ngunit palagi nan dyan pa rin ang problema. O harapin mo. Harapin mo na may awa at mapangkumbaba na puso. Maayos man ito o hindi, basta’t binigyan mo na ang iyong sarili, malaking pagbabago ang unting-unting gaganapin.

Ngunit kahit ganito ang buhay sa Dingalan, mahirap, at pa minsan magulo, nakatagpo ako ng tahanan roon. At ito ay sa puso ng mga tao, ang mga tunay na survivor ng totoong buhay.

May mga pagkakataon na niyaya ako nina Tito Romy at Kuya Liboy sa kanilang unit para matulog sa katre. Ngunit tinatangihan ko ang mga pagkakataon na iyon. Hindi dahil gusto ko maging martir sa aking plywood ngunit sa plywood na ito tinuruan akong mapagkumbaba at makiisa sa hirap ng buhay ng mga tao sa Dingalan. Noong nagsisimula pa lamang ako, may lumapit na kabataan sa akin at nakita kung saan ako natutulog. Ngumiti siya. “Tropa ka na namin kuya.” At simula noon hindi na ako tunuring na bisita nila kundi isa sa kanila.

Buhay, hindi Bahay

Isang araw meron dumating na bisita na tutulong sa build. Maganda ang pakay. Maganda ang intensyon. Eto naman talaga ang frontline ng Gawad Kalinga, di ba, ang pag-gawa ng bahay. Ngunit sayang itong mga kabataan na ito. Eto naman ay personal kong kuro-kuro. Sana ipinakita sa kanila na hindi talaga bahay ang binubuo dito kundi maganda ugnayan, pagkakaibigan, binubuong buhay. Sayang at walang makausap si Lola Pinising; walang tumutulong kay Jenifer, kahit limang taong gulang pa lamang ay nag-iigip na tubig; walang nakikinig sa kwento ni Tatay Jessie. Sayang. Kahit saglit lang man tumingin sa mga mata ng mga tao ng Dingalan ay hindi nila naramdaman ito.

Simple lang ang mission at kaligayahan ko sa buhay: kung makatulong ako kahit isang kaluluwa lamang para magmahal sa kapwa at sa Diyos, masayang-masaya na ako. Ngunit maraming pagkakataon ay tinatanong ko sa sarili ko kung ano ang nagawa ko para sa mga tao roon. Sa isang buwan kong pananatili sa Dingalan; hindi ako nakahawak ng pala, martilyo, o kahit brush lang man. In short, hindi ako tumulong sa build. Wala. Tamad ba ako? Excuse me, hindi ako tamad. J Ilan beses nga ako pumunta sa site para tumulong eh, ayaw lang talaga nila. At kung ano man talaga yun dahilan, sa amin na lang yun ng mga taga Dingalan. Ngunti ang maibabahagi ko ay iba ang hamon sa akin ng mga taga-Dingalan at ito ay maging isang tagapagkinig, isang kaibigan. At yan nga ang ginawa ko sa buong buwan ko pamamalagi sa Dingalan. Makinig at makinig. Siguro nakalimutan natin unang makinig ang kanilang kwento dahil mas gusto natin una marinig ang ingay ng mga martilyo, pala, at brush.

Bago ako umalis sa Dingalan, tinitingnan ko ang mga nagawa ko roon at masasabi ko na puro mga ordinaryong bagay lamang ang mga ito. Tulad ng GTKY, GDs, Icebreakers, mag-hugas ng pingan, mag-payo at makinig. Kaya’t tinanong ko sa mga kabataan noong huling session namin kung ano ang nagawa ko sa kanila. Kung nakatulong ba talaga ako sa pagsimulan ang kanilang samahan. Halo-halo rin ang mga sagot nila. Ngunit meron isang sagot na nakatama sa akin. Ang sabi nitong isa, “ipinakilala nyo kami sa bawat isa, kung sino kami, at kung ano ang aming pananagutan sa isa’t isa dito sa GK.” Noong narinig ko yun, sa loob-loob ko gusto ko siyang halikan, gusto ko silang halikan lahat. Kahit alam ko na hindi ako nagagawa ng bahay ngunit alam ko na uuwi ako ng malungko sa masayang-masaya.

Mga Huling Araw

Mahirap mag-paalam. Lalo na’t nakasama mo ang mga tao sa Dingalan halos araw-araw sa buong buwan. Siguro dahil sa dami nang assignments na napuntahan ko, medyo may diskarte na ako sa mga ganitong pagkakataon. Noong huling linggo ko ay unti-unti na ako nag-distansya sa mga naging ka-close ko. Unti-unti na rin ako nag-papaalam at nagpapasalamat. Para sa ganun may closure na at hindi lang basta-basta’t nagpaalam. Pinasa ko na rin kay Melody ang SIGA manual at ibang instructions. Nag-meeting kami kasama ang mga officers at ibinhagi ko na rin ang aking recommendations at ibang mga plano para sa kanila. Sa linggo rin ito medyo sinulit ko na ang WOW Philippines sa Dingalan. Dinala ako ni Kuya Liboy sa malamig na Tanawan Falls. Si Tito Romy naman sa famous Matawi beach, este GK site. Sayang sa bagyo na iyan, nakapunta sana ako sa white island, adjecent to Paltic. At ilan beses na rin ako umikot sa bayan ng mag-isa para mag-dasal at hinahanda ang akin sarili sa akin pag-alis. Mahirap nga ang mag-paalam.

Dumating ang bagyo at parang re-enactment raw ito noong trahedya minus ang landslides at rolling-stones. Ganyan ka-lakas ang ulan na nakakainis dahil parang niloloko sa biglang tigil’t simula nito. Ngunit grasya na rin ito dahil pag-tambay ko sa isang bahay, parang extended bonding kami ng pamilya. Minsan doon na ako naabutan ng kain. Noong huling araw ko kahit malakas ang ulan binabasbas ko ang mga bahay ng mga super nanay ko. Akala ko limang bahay lang ang basbasan ko at naging labing limang bahay lahat. Ito ang record holding ko ngayon. Dahil sa dami, ayun naka-early siesta ako tuloy. Pag-gising ko, umuulan pa rin at patuloy pa rin ako umiikot sa mga huling bahay na hindi pa ako nakapagpaalam. Malungkot na ang tanawin, malungkot na rin ako at mga tao. Medyo sumigla ako noong dumating, galing Baler, sina Kuya Liboy at Tito Romy. Kahit bagyo, sumugod sila para makasama nila ako sa hapunan. Espesyal ang ulam ngayon, dinuguan. Paminsan-minsan lang kasi kami kumakain ng karne. Pagkatapos ng hapunan, inaayos ko na ang aking mga gamit. Hmmm... nakapagtataka at wala akong gaanong nakikitang mga kabataan sa buong araw. Bago ko man maisara ang aking bag, may pumasok na mga kabataan. Kinausap ako na i-blindfold ako at magtiwala sa kanilang gagawin. Aba parang GD! Sumunod naman ako sa gimik nila at mukhang may naamoy akong supresa. Dinala ako sa tingin ko noong una ay tahimik na kwarto. At noong tinangal ko ang panyo sa aking mga mata, biglang nagulat ako sa dami ng tao sa day care center. Nan doon ang mga kabataan, mga bata, mga nanay, halos lahat ng GK nan doon. Yun pala ay may naihanda silang programa para sa akin. At nakakatuwa dahil unang pagkakataon gumawa sila ng programa at ang kwento nila ay hindi nila alam kung paano gagawin. Ngunit nagawa nila. Meron kumanta, meron sumayaw, meron mga palaro, meron konting handaan, at meron mga renditions ng mga icebreaker ko. At syempre hindi mawawala ang mga testimonilas ng bawat kabataan. Aba, pina-perform pa ako at eto walang maisip kundi kantahin ang “Huwag Limutin.” At syempre meron mga umiyak at kasali na rin ako nun. Malakas man ang ulan sa labas, umaapaw naman ang puso ko ng pagmamahal ng mga tao roon. At para hindi malungkot, nagpalaro kami hanggang napagod na ang lahat. Nagpasalamat ako muli at umuwi ako sa aking plywood. Kahit sa opisina ay marami pa rin tao. Buti na lang pag-latag ko ng banig, umuwi na rin sila. Mahaba ang gabi.

Alas-4 ng umaga ako nagising para habulin ang unang trip. Medyo umulan pa rin. Hinatid ako ng tatlong ka-close ko na kabataan, sina Dexter, Marlon, at Tutoy. Dinaanan namin ang mga natutulog na bahay, sa matarik at maputik na burol at isang ilog. At habang naghihintay kami ng akin masakyanana, nagkwentuhan na lang kami ng kahit ano. Medyo naubos na namin ang aming laway at mataas na ang araw ay wala pang dumadaan na bus. Medyo maraming sirang daan raw ang sabi ng isang tsuper ng tricycle. Naku paano ako uuwi yan? Buti na lang at dumating si manong super-tsuper ng tricycle. Pumayag siya na magdadala sa akin sa Gabaldon. Nag-paalam ako muli sa tatlo at kahit mabigat ang puso ko, tumuloy ang biyahe ko. At habang dinadaanan namin ang mga malalaking bato ng may nakasulat na mensahe, hinahanap ko muli ang mensahe, “Lord, you are there.” Ngunit, hindi ko na siya nakita. Ngunit may nakita akong bago na tinamaan na naman ako: “Find home in Me.” At naalala ko ang mga tao sa Dingalan. Kahit nakatulog lamang ako sa plywood, nagkarron ako ng maraming tahanan sa Dingalan. At hindi ito gawa sa semento, wala itong bubungan, hindi ito nakapintura ng makukulay na de-kolor, ito ay sa puso ng bawat tao sa GK Dingalan at sa mga kaibigan ko sa GK Luzon kung saan nakita ko ang aking Diyos sa kanila.

Arthur W. Nebrao, Jr., SJ
Ma Ph
22 June 2006

remembering bilibid

(I was a Jesuit Volunteer in Bilibid Prisons for two years. During my stay there, I have witnessed these lethal executions of our brothers in prisons -- six to be precise. But it was announced the other day that there won't be executions anymore. Thanks be to God! Here is something I have written during my Juniorate on my experience of an execution day.)

Execution Day

10:58 p.m. Our small two storey dormitory behind an old white painted church was dull and quiet. Only the faint sound of a late night TV show was audible from a distant neighbor. I was sitting by a well-furnished dining table scribbling some encouraging lines to a friend who had a similar no-pay-job like me. As I was about to close my epistle with some customary banter, the lights dimmed into darkness -- something that did not take me by surprise -- and the entire reservation instantaneously hushed. Another desolate prisoner was being transferred to the execution cell. Distant echoes of dogs barking and guards’ commands filled the stillness of the night. I closed my eyes in anticipation. Any moment now. The echoes started to tone down. In a few short moments there was silence. Awkwardly, the lights in the room returned and again I became conscious of the sounds of TV watching. It would be another execution day tomorrow. It would be to remind us that we should kill people in order to show that killing people is bad.

2:00 a.m. I finally got my strength to sleep when suddenly there was an irritating knock at the door. Who could it be at this unholy hour? Still, more knocks. I cautiously opened the door. Three women stood there in front of me covered with their sweaters and jacket. One was a mother in her late 30s; another, a daughter in her mid teens; and still another, a daughter in her late childhood. I recognized that it was the family of the dead-man-walking. I had been expecting them much earlier. Without any reservation, I let them in, knowing that this small dormitory was for now the only place they could call a home away from the complex society. I led them to a prepared room, one of only two small rooms on the second level. I softly asked if they needed anything. Convinced that they were tired, weak and confused, I simply let them rest. Click. All the lights were turned off and I went back to my room. Click. Again, all I saw was darkness. It would be a heavy day tomorrow and I had to get my sleep.

I was just starting to fall into a slumber when a moaning sound brought me to full consciousness. Crying. Someone was crying. No, there were women crying. There was nothing I could do. I kept my eyes open until my body yielded to my weariness.

2:55 p.m. The execution day was one full of unforgettable emotions. The small cube-like death chamber was secured by well armed guards and high wire fences. The four windows were shut. The only door was locked. Inside, the privileged few – the families of the victim and of the accused, penal guards, some representatives from the government, a priest, and a doctor – were all seated quietly, all eyes fixed on the bound and reclining man who would soon meet his fate. The rest of us we were all outside – prison volunteers, seminarians, priests, nuns, reporters, penal employees, and other curious onlookers, with banners and placards displaying all points of view. There were mixed noises of both festivity and mourning. Half were praying for the execution to be repealed, half were praying for the execution to be completed; yet all were waiting. Any moment now. Somebody from the crowd shouted in a husky voice, “It’s three o’clock!” Everybody toned down as if a conductor had signaled the chorus into a pianissimo. Unrestrained whispers were the only sounds perceptible. What was happening inside? We did not know, at least not yet. Ten minutes passed yet everybody maintained the serene silence. At last, the chamber’s door opened. All the people took a deep breath. Six men were coming out carrying at their sides a second-hand coffin, accompanied by the familiar weeping of mother and daughters. Everybody stood very still. The coffin was then loaded into a black funeral car with the 3 ladies seated alongside with the driver. As the car slowly departed, murmurs of questions and speech gradually filled the air again.

Arthur W. Nebrao, Jr., SJ
Ma Ph
22 July 2004

jvp batch 21 dictionary

I caught myself laughing at this. This is the dictionary my batchmates and I collated on terms about our JVP year. Batchmates, this is for you.

JVP Batch 21 Dictionary
(OrSem Edition)

(This rare information is only for those who can say "MAMA" in the very strict sense defined between logic and humor)

Edited by: [not qualified for editing]
Published by: JVP Batch 21
Printed by: HP 5L Laser Jet printer
Distributed by: Philippine Postal Service (do not delay)

{some important instructions on how to use this dictionary}
1st, forgive the author, the editor, the publisher and others. Wala lang silang magawa na matino.
2nd, read.
3rd, enjoy coz I LOVE YOU BATCHMATES.

abc

Alumnay (Alumni): meaning matanda na (example: all batches less than 20)

Ann (Ann P. Tadeo): the other nanay of JQ and Nono; bakit mas malakas pa siyang umiyak?; a bonified member of The Nice Girls Club; B19/20 (still please refer to Alumnay)

Anna (Anna Marie M. Ando): aka Judy Ann, the partner of Wowie; moderator ng Formal Teaching; B19 (please refer to Alumnay)

Apple (Karen Apple O. Gamutan, Porac #21015): hinde ito mansanas; ala-edgar allan poe kapag sumulat; our Aiza Seguerra look-alike (wake up little susie) who spells both passion and compassion

April (April Joy L. Jaucian, Kabangkalan #21019): responds conversation in 4 distinct words: "oh my gaad, seriousss?"; ms. Ilocos empanada and B21’s version of Teray; inuna ang JVP bago law school; loves only quosai

Batch 21 (B21): composed of 30 highly distinct and intellegent species, brainstormed by the cunning staff to harness, with the principles of spirituality, service, simplicy, subversion and solidarity; an epitone characterized by modern insanity (ex. Baba Mo, Mama, Fafa, Pit Senor, Dutchess, TABA, Sex Bomb, I Love You Batchmates, etc.); believers of luck, superstitions, and discos (itaas ang kamay, i-wagayway); God's cute and lovable children

Bell (kling): the cause of interupted rest and pleasure, kaya't itapon ang bell

Blas (Blas Ofelie S. Descallar): aka Wowie, partner ni Judy Ann; may sariling foundation na (o kaya nyo yun?); B16 (please refer to Alumnay)

Bobdee (Bob Dylan C. Ehhhemmm, Borongan #21011): if Esmi is the batch song bird, Bobdee is the batch wood pecker; the official host of DTDG - only available at Room 306; baba mo!

Boracay (beach!!!): the only mid-year and yearend spot for B21

Burg (Ma. Imburgh O. Calleja, Cabanglasan, #21004): wat's up doc?; kamukha niya ang kapatid niya (obvious ba?)

Cez (Cecil C. Apigo, Bindum #21001): the new Bindum princess; mantika kung matulog; the tagay queen of B20 (cheers); a repeater

Cindy (Hyacinth Claire P. Tanseco, Bulan #21028): a flower and a stick by nature; together with Ryan, they can demonstrate the kamasutra 2000; lingid sa kaalaman ng mga tao, may hidden talent si Cindy sa pagguhit! go Bulan 21!

Chockoy (Esther S. Chanao, Paitan #21006): chocks, the another edition of Igorota turned into JVP; superman and mcgyver rolled into one!; silent waters runs deep

Corned Beef (de lata): the official breakfast, lunch, dinner and snacks presented as apetizer, soup, maindish, rice, juice by SHRH made only for B21

def

Dalaga Drink (ni Nanay): a mixed drink of Tanduay and Iced Tea Lemon, did the batch liked it? ginawa lang itong tubig ni Jay boy!

Dondi M. (Philip Marcel R. Mapa): naku be careful, may abu sayaf dito; cute and malaswa in shorts; the undisputed blooper king; B18/19 (please refer to Alumnay)

Dondi R. (Jose Maria A. Rodriguez): pumbi for short; the crush ang bayan awardee; playing the guitar for him is just like using a condom; Sir Joe ng B21; B20 (please refer to Alumnay by the end of October)

Dons (Donna Marie M. Vergara, CDO #21030): my secret talent pala in cooking; the siren of psychology requested for a kodak KB10 as her bilmoko . . . sa halagang P699.00 (ang cheap)!

Errol (Arthur W. Nebrao, Jr., Muntinlupa #21021): the official bar tender of Room 306; shadow of Nono and other whites alike; good and virgin boy (please pass the soap); icebreaker king, alter-‘Nay Rosing, Mariah Carey (“I’d give my all”) masahista … faith, hope and love personified; a repeater

Esmi (Esmeralda E. Medina, Borongan #21020): take a look at her and you will say "Coney Reyes is STILL on camera"; the batch song bird - Lea S., step a side! winner teacher sa STP … one of our “bicol boys”

Franz (Frances Pafa Cantillo, Kabangkalan #21005): introducing the only living dutchess in the Philippines, Mabuhay! it is not sure about its gender, it depends on the weather climate, a member of the T.A.B.A. (please refer to Mia); the uncredited member of the Rosalinda fans club

ghi

Gen (Genieta G. Gaya, Bulan #21016): promoted as assistant teacher; together with Cindy, battlecry nila this year “magpapataba kami ni Cindy!”; a repeater

Gian (Gianna Claire M. Enderiz, Payatas #21012): the only place she knows where to go is SM North, SM Mega Mall, basta may SM; pero when you meet her there, mawawala pa rin kayo; when you think of garbage, think of Gian

Ive (Ivy H. Caballero, Cabangan #21003): pit senor! our small but terrible (but lovable) sto niño; para siyang deoderant - won't let you down;

jkl

Jay (Emil Francis B. de Quiros, Zamboanga #21008): sexy fatboyrosqui, a lifesaver to the swimming 101 class; also a member of the T.A.B.A.; ang bagong millionario ng batch; simply irresistable

Jesuit Volunteers Philippines Foundation Inc. (JVP na lang, mahaba kasi eh): the institution who plotted all these disorientation for both the volunteers and alumnays; the giver (para sa walang pera) and taker (para sa may pera) of subsidies; with it, life is ruined for eternity; because of all of these, we will not trade it for anything else

John (John Traya, accordingly, is not John Traya, Cebu #21029): never been kissed, doubtful, never been touched, undescribable!; straight-forward, pero kapag lumabas ang topak, he drives the whole batch crazy!

J.S.K. (Patrick Gerard C. Simon-King, Miarayon #21027): composed of J , S , K with matching suntok to the heart effect (go batchmates!);

JVP Cross (+++++): symbol of the 5 S’s; worth 0.55 centavos in a local pawnshop, kaya't useless din kapag nasanla ito (ang wise ng Central Office)

JQ (Joaquin Miguel Z. Hizon, Napsan #21017): okatokat; malaria approved

Kale (Kale Alphe F. Ramos, Cabangan #21023): the one and only sex bomber queen (sex bomb, sex bomb, you're a sex bomb); move over Donna Cruz! this one is predicted to be a mother of 12 in 5 years (sensual kasi sumayaw!

Leng (Charlene S. Paleguin, Porac #21022): Anima Christi dancer for hire; super ang tama kay M.L. (Mr. Labadoo uuuyyyyy)

Letter Cycle (sulat sa papel): eh di cycle ng mga letters, ano pa ba?; a form of support system and communication among volunteers

Love (Lovella Virlan L. Dorero, PCMC #21009): kayo ba ay malungkot at walang ginagawa? kari kamu sa helping hands at lahat ng inyong mga problema ay solb na!

mno

Maita (Maria Margarita Pepina C. Madroño): former Bindum queen B20 (please refer to Alumnay by the end of October) favorite asset - the shorts! (bahala na ako mamatay basta naka shorts lang ako)

Mark (Mark Anthony C. Brazil, Miarayon #21002): the gentle giant; he can invade the pool like mighty joe young (yahoo), willing to make friendship bands to raise the 25M endowment fund (kaya mo yan kid);

Mia (Ma. Angela Socorro S. Cruise - not related to Tom, Paitan #21007): Mia is April and Ruffa Mae Q. after yearend; a member of the T.A.B.A. (Total Abolishion of Body Acquired) squad - a division of the SEX Bombers; be careful! if all T.A.B.A. squad combines, it spells riot and kaos; a best friend anyone can ask for

Nel (Arnel Sanchez, Cebu #21026): kapag tapos na ang misa, siya ay nawawala parang bula ... Zzzzz, the kuya of all JVPs and a tatay to his siblings (mas matanda pa yata siya kay Nanay)

Nono (Noelle R. Flores, Napsan #21013): or commonly know as Nunu, kapag ginalaw mo siya lagot ka sa mga kulam niya; soon to be crowned hirit queen; malaria approved; ang mahal na bunso ng batch

Norie (Norie C. Malazarte): the other meaning of POVS (Private Order for Volunteer Satisfaction - sayaw Norie, sayaw Norie!); B16/17 (please refer to Alumnay)

pqr

Peace (muuaahh!): the secret fraternity code of JVPs; favorite part of the mass; a form of sexual harrashment

Pia (Ma. Johanna Pia G. Ortiz-Luis, wow man ang haba): Ate P for short is the new RDO; watch out for this Mama, she bites!; B18/19 (please refer to Alumnay)

Ros (Rosalyn-dah Pia N. Robles, Cabanglasan #21024): because of the present administration, nag-JVP is Tita Cory (handog ng Pilipino sa Mundo); our chemical-slash-computer engineer and dakilang female acolyte!

Rose (Rosemarie M. Cabrera): the mother of all pearls; doesn't understand the phrase "Warning: Cigerette Smoking is dangerous to your health"; B10/11 (it is recommended to refer to Alumnay)

Ryan (Ryan Rolf P. Fuentes, Bindum #21014): self proclaimed Fr. Ryan; the offical prayer leader before meals; supermodel siya kapag may nakaharap na camera

stu

Sacred Heart Retreat House (SHRH): the place to be for the OrSem and katarsis.

Sandee (Sandra C. Saavedra, Libangon #21025): Sister Sandee for short, yun lang, very short; ms. emotional lalo na sa usaping tatay!

Shal (Alice J. Inovejas, Davao #21018): motherly megan; ang poste ng batch; the only female guitarist sa B21; a repeater

Sportsfest (laro): a yearly competition among volunteers for testing one’s physical endurance and stability; we are doing this for fun and building a commoradery among friends (go batchmates!)

STP (Sexually Transmitted Program): first we’ll teach you, then we’ll harass you; a program designed for the development and improvement of skills, whether in teaching, formal or non-formal, socio-economic or socio-pastoral, in 3 days (kayo na bahala sa 257 days sa area hahaha)

Tatit (Noreen Gisela J. Quiblat): pochahontas; dancing queen, este dance instructress by nature, so watch and learn; B19 (please refer to Alumnay)

TSP (Tadyakan at Suntukan ng mga Partners): a venue for sharing and praying of partners as well as volunteers in general; a form of support system

vwxyz

Venia (Ma. Venia N. Dorog, Libangon #21010): the grade schooler who turned as a teacher (Ma'am totoo ka bang teacher?); B21’s small wonder only to become Libagon’s best faculty member yet!

Volunteer (ball loon tear): willing to go anywhere and willing to do anything; ayan kase, ano napala mo, naku sa huli ang pagsisisi talaga, pero sige lang, para sa KANYA, magmahal ok?

Copyright © 2000
Jesuit Volunteers Philippines Batch 21
® er2ol@graffiti.net

No part of this dictionary may be reproduced without permission from the B21 publishers.

Special Thanks to the Mindoro Connections without them this wouldn’t be possible, Nescafe for forcing me to finish this even when I am asleep, B21 volunteers and staff for the inspiration, and HIM who loves us all!

maligayang araw ng kalayaan

province retreat

On 18-27 May 2006, we had our province retreat at Mirador Jesuit Villa in Baguio. One third of the province attended the retreat. Fr. Danny Huang, SJ was our retreat master who gave us fruitful points taken from the lives of St. Ignatius of Loyola, Francis Xavier, and Peter Faber. During the last day of the retreat, I was praying and looking at the sunset in Mirador, I was in deep consolation of His love for me. Here is a short poem that I have written after that prayer period, remembering how God has been my grandmother, who took care of me for many years even until now.

Lola Kong Hesus

Sa daloy ng malamig na hangin
Nakalimutan ang pag-ibig na
ipinakita, binigyan, ipinadama
Ng isang lolang nag-aruga sa
isang batang naulila.

Kahit masugat-sugat ang kamay
sa paglalaba
Kahit masunog-sunog ang kamay
sa pagluluto
Kahit makulubot-lubot ang kamay
sa paghihimlay
Naghihintay, naghihintay
sa isang batang ulila na napaulila
Ang kanyang pagdating.

Naiba ang daloy ng hangin
May nakita akong matandang ale
nakapula sa may bangin
Naghihintay rin na makapiling
Kahit sa alaala matatagpo rin
Lola, hindi kita nalimutan

Bawat sulok ng mundo ako'y
mananaog
Bawat buhay ng tao ako'y
makikinig
Bawat dasal ng ulilang ito
mabibigkas
Hahanapin, hahanapin
Ang pagmamahal na dulo't n'yo
Habang buhay nanaisin

Arthur W. Nebrao, Jr., SJ
26 May 2006
Mirador, Baguio

jvp commercial during the 90's

I was in high school when I first saw this PLDT commercial about JVP. I never thought then that I would become a Jesuit Volunteer. But through God's grace, I served for two years (from 1999-2001) in Bilibid as a Jesuit Volunteer. I would like to share the same experience through that same commecial that captured my heart for serious service.

three nights of loving

For the past three nights (26-28 May 2006), I have been with my JVP batchmates of batch 21 and boy what a riot. This was the first time we have met in great numbers, almost half (from 30) of our batch. We thought we would just have the simple "despedida" for April during the first night, but it had graciously extended to two more nights. Three nights of sharing, fun, and friendship. And because of these nights, I missed my batchmates. Hey JVPers, remember the feeling after OrSem, MidYear, or much more the YearEnd? When I went home during our last night together, I felt sad and alone. It was the same feeling, as if we have just finished another of these gatherings. Here are some of my personal reflections of what happened during those nights.

1st Night: What is Love?
Venue: McDo Katipunan and April's Place
Attendance: April, Love, Burg + Raymond, Cindy, Jay, Jq, JSK, Mark, Donna, and Me

What is love? This is perhaps the very theme and question we tried to answer that very night, which is not a despedida for April accordingly. We met at McDo Katipunan (the official meeting place in Manila). I was the first one to arrive (kasi malapit lang), then Doc Cindy. Immediately we started with sharing many things, practically catching up in 15 minutes while waiting for others. For most of us, we haven't seen Cindy for four years and she really brought great joy to us because she was able to join us. And 15 minutes of sharing was definitely the fastest catching up I had for four years. Burg + Raymond (bf and now associate member) and Jq then arrived. After some more chat, we left for April's place in Marikina. Jq and I also fetched Donna and Love (partner came from Naga who was helping out with the OrSem) from the maddening flash rains. After which we had dinner and that started the long bonding over one case of SanMig Light + 1 Strong Ice.

April (well since this a blog I will sensor some "sensitive" details) narrated to us her ala Maalaala Mo Kaya love story. And truly I felt it was a painful experience for her and because of this she went a difficult time. However, she also found deep consolations on her experiences that made us realized how April has grown through this experience. That is why I was able to immediately say, "You are ready for marriage April!" So what did she say that made me say this? Unfortunately, I can't make the facial expression and say the exact words she said (even she herself can't also do that) because it was really the spur of the moment which made it truly genuine and true from the heart. Nevertheless, I will still try to put into words what she said that night though how inaccurate it may seem. "Kapag mahal mo ang isang tao, be sure of that. And when you are sure of that, be true to that so that kahit sino pa man makilala mo along the way, siya pa rin ang nasa puso mo dahil you are sure and true. That is love!" I hope I did justice to April's words, well something to this effect.

Jay arrived next. Jay is still getting strong with Shanna. Yet sometimes, it was hard in a sense that it was long distance relationship in which it has brought about some complications along the way. Yet I was moved with how they let their love work which is again connected with what April shared. If you love someone, you will work things out with him or her. Talk, learn, and love again. It is a process of letting go the things that you don't need to build a growing relationship.

Then dumating si JSK and boy what a "summer adventure" he had. Kung ano man iyon, ask him na lang. But what I would like to share are the thoughts that were still connected with April's story. Again, JSK's story speaks about being true to someone you love. Yet, there is a deeper part to that. And it is in longing. When you long for that love in loving someone, you will really go out of your way to find and get some, in which JSK did. But because in a sense it was forced, and brought about by many factors, truth will still find its place. And that truth is, you can't manipulate love, because love is powerful enough that it can find its way back home to you.

Surprisingly, Mark was in Manila and we were so glad that he was able to join us also. He is also doing fine with Bing. Their story added more thoughts and reflections on love.

After hearing stories on love relationships, which perhaps have no significant meaning for me because of my status in life, my thoughts were caught in a glur of banging glasses of beers. First of all, I realized how much older we had become. Things in life were getting serious and mature, especially on love and living a life of love. Hay, kasi naman wala pang nag-aasawa sa atin. But most of all I sense another kind of love among us. And this love is being together as friends, sharing stories (even they have been told over and over again), and rekindling our common experiences. This is love. The mere desire to be with one another, talking, drinking beer, and eating isaw never seems to sound an old jukebox to us. This is love, our own union of hearts and minds.

2nd Night: The Pains of Love
Venue: Gesu, Cervini Cafe, and Countryside
Attendance: April, Love, Burg + Raymond, Jay, Jq, JSK, Mark, Nono, Leng, Donna, Mia, Ate POVS and Me

On the afternoon of the next day, we attended the Mission Mass of batch 27 and the mass was truly a feeling of renewal of our own JVP experiences. After a long while, it was first time for Jay to enter the Gesu. And whoever JVPers could ever forget that feeling of excitement, anxiety, and deep consolation during their own Mission Masses. April, Love, Burg + Raymond, Jay, JSK, Mark, Donna, and myself were there during the earlier part of the mass. Suddenly, nagulat ako. Nagulat kaming lahat. Nagulat rin ang ibang mga tao na kilala siya. Mia was there! Hay, kung makita lang ninyo ang aking facial expression when she sat by my side. We never expected her to be there. We thought she was in the states doing theology as a career. We were in our outmost gratefulness for her presence. Moreover, Jq came with Nono who came also from Naga to attend the affairs. It was such a blessing that many from our batch came.

After the mass, we continued our gathering at the Cervini Cafe with the rest of the JVP community. And boy we were so noisy. We even sat at two tables combined. Kahit kumakain, kwento ng kwento pa rin. Then a big surprise. Leng arrived and everybody shouted with glee. Nakakahiya talaga pero sige lang kahit caught attention sa lahat -- batchmate kasi! Pero Leng didn't know the surprise she will get that night. Hay, sorry pero sensitive na naman ito kaya't no names and I will try to present it as discreet as possible. Ganito kasi. Meron isang guy na medyo hindi pa bati with Leng. Well, love issue that is. And kung pwede, in any JVP occasion wala sana ang guy. Why? All I can say is that Love really hurts. Pero this was the first time that we totally forgot about that when we invited Leng because the guy was there. Pero nan dyan na yan. Pati si Ate POVS binibiro si Leng. So we made fun with Leng by pretending to be her guard. Jay, Jq, and Jsk would stand beside Leng with their arms crossed and acting like scouting the are for enemies. It was so funny that when the guy passed around, automatically, there was a guard standing beside Leng. I even planned on a shift schedule. Because of this, Leng became conscious because she can't even finish a plate of macaroni. Impossible ito dahil matakaw si Leng. Joke lang.

But what caught my attention that led me to reflect was the other side of love. Well, accordingly, this guy is willing to talk to Leng that night. However, he got the impression that we were guarding Leng as if we were ready to jump on him when he came closer. But we were just fooling around. But Leng is so happy now with her foreign connection. Leng is moving on. Yet the guy only wants to show peace. But the pain is still there and perhaps she is not ready to yet to talk about it. There was a point where the guy stopped his car beside us and there was a moment of vagueness, yet so implied to be a moment of reconciliation. Parang papatayin na lang ang ilaw, hindi pa nanyari. And you can't blame Leng or the guy because when you hurt someone you love, malalim ang sugat na hindi talaga hihilom. And I think it will never heal totally. It will heal in a sense that you can make friends with each other and move on, yet come to think of it, it is still there and it will always be there. But I am hopeful for the two of them because there is this desire to settle the past but not now, perhaps someday in the future.

Afterwards, despite of our tiredness, we went to Countryside for a short dinner and chat. The guys updated Nono and Leng of last nights revelation. Then we parted ways.

3rd Night: Love Ko 'To
Venue: McDo Katipunan and Countryside
Attendance: April, Love, Burg, Jq, JSK, Mark, Nono, and Me

Again it was also unexpected that we met up for another gathering for the third time. This time it is in McDo Katipunan, the ever official meeting place of batch 21 in Manila. We ate dinner there and we talked all night long. Kung hindi pa nagsara ang McDo, hindi pa kami aalis.

But it was the night of all night. It was like putting OrSem, MidYear, and YearEnd into one night. We tried to recall all the names of our batchmates, in their real names, including second names, plus birthdays. And proudly to say, we haven't forgotten anyone, no wrong spellings, and the birthdays were so accurate by the month and the date. While recalling names, we can't resist to smile and recall stories about them. We also pulled together all the news bits we have of our batchmates and surprisingly, we have updates for all. And this surprised me so much. How can this be? Eh kapag lumalabas kami mga taga Manila, minsan hindi pa complete, kami-kami lang. But how is it that eight of us that night can concretely say where and how is each and everyone is doing (well at least for some, the basics)? Miracle? Hindi man yata. I call this friendship. Kahit saan man ang bawat isa, we seem to naturally bond with one another and this makes our batch special. Nakakatuwa dahil kung tatanongin ang ibang mga batches meron mga lima o amin na wala silang balita. Ngunit tayo, tayong lahat meron tayong balita. And that is because of friendship -- union of hearts and minds.

Sometimes, when we gather here in Manila, sitting, eating, drinking, and talking, and we realize, midsentence, that we are telling each other stories that we've already told each other before, maybe even more that once or twice! But before we have a chance to get embarrassed, we say to each other, "We don't remember you telling us," or, "That's okay -- we like that story," and we think to ourselves "What did we ever do to deserve such friends?" And we and I can't answer this question and perhaps will never will. Yet, this sense of attachment brings us so much joy in our aging that we don't mind to seek the answer. And for us that's just the way it is.

In between our sharings, we eventually collected different jargons that were used and were apt during these three nights. We then come up with another edition of the batch dictionary which I will try to release it as soon as possible.

After the love ko 'to experience, we went to Countryside for final showdown of beers. We shared few more stories and laughs then we went our way. We said our goodbyes and hugged each other so tightly. It was truly the best three nights. Parang nag-reunion na rin. How we wish it could happen again, but next time, if not complete, at least almost everybody will be there.

We love you and miss you batchmates!

ang babaeng iyon

(Here is something I have written during my juniorate year. It is something about me being an adopted child and remembering my encounter with my real mother for the first, and hopefully not for the last time.)

Ang Babaeng Iyon

Maliit lamang ang lungsod ng Zamboanga. Halos magkakilala ang mga tao. Alam ng lahat kung saan pwedeng bumili ng malong at kung kanino pwedeng kumuha ng mura; kung sino naka-aksidente sa motorsiklo kagabi; kung kaninong bahay ang ipinatatayo dyan sa Don Atilano Street. Alam ng lahat ang lahat. Lalo na sa amin eskwelahan sa Ateneo. Magkakilala kaming lahat. Kahit nasa grade four na ako, kilala ko kahit sa mukha man lamang ang mga kamag-aral kong nasa kinder hanggang grade six. Tulad ni Edwin Ruste na ang pamilya ay may-ari ng kompanya ng shipping. Tulad ni Boyet Muñez na hindi na tatagal ang kanilang negosyo ng calibration dahil marami na silang kakompitensya. Tulad ni John Fernandez na tanging bading na anak ng English teacher na si Mrs. Fernandez. Kilala ko silang lahat. Ang hindi ko alam, mas kilala ng aking mga guro at mga kamag-aral kung sino ako, bago ko nakilalang tunay ang aking sarili.

Palagi kong naririnig kay Mama kahit limang taon pa lamang ako, “Errol, hindi ka namin tunay na anak, ngunit mahal na mahal ka namin.” Kahit sa eskwelahan, ang mga guro at mga estudyante, malakas ang kutob ko na alam nila na ampon ako. Sus, hindi ako naniwala. Paano kasi uso ang mga telenovela sa RPN 9, tulad ng Gulong ng Palad at Agila, na ang kwento ay ampon pala ang dalawang bidang babae – yung anak ng mayaman ay anak ng mahirap, at ang anak ng mahirap ay anak ng mayaman. Tapos pinapagulo pa nila ang kwento na hindi pala totoo ang lahat. Tuloy, parang ang realidad ng mundo ko ay parang isang biro lamang. At syempre, nasa mura pa ang isip ko para maunawaan ang mga ito.

Mabait ang pamilya ko. Ang kwento sa akin ni Lola, ang ina ng aking Ama, medyo barumbado ang aking ama kaya hindi nakatapos ng pag-aaral at yun nakadesgrasya siya ng isang babae sa kanto. Ayaw naman ng dalawang pamilya na magpakasal ang dalawa kaya dinala ang kaso sa korte. Dahil medyo malakas at may kaya ang pamilya namin sa Zamboanga, napunta ako sa pamilya ng aking Ama. Ngunit, may kondisyon ang korte. Kailangan ipa-ampon ako dahil wala pa sa legal age ang aking Ama. Kaya sa ate ng Ama ko ang taos-pusong nagampon sa akin kaya ang tawag ko sa kanila ay Mama at Papa. Nakatira na ako sa bahay nila, kasama sina Lolo at Lola, simula noong dawalang araw pa lamang ako. Anim kaming lahat sa pamilya – si Papa, Mama, si Carol, si Eric, ako, at noong dalawang gulang na ako, dumating si Cherry. Binigyan nila ako ng lahat-lahat; pinag-aral ako sa Ateneo; tinawag akong anak.

Noong nasa grade one ako, pinatawag ako ni Lola sa eskwelahan at pinauwi ako ng tanghalian sa bahay dahil naroon daw si Mama. Wala namang pinagkaiba. Palagi naman akong umuuwi sa bahay tuwing tanghalian at kasabay si Mama kumain. Bakit niya ako tinawagan at pinapauwi eh lagi naman kaming nagkikita tuwing tangahalian? Hindi ko pa nauunawaan. Sinundo ako ni Yaya Fely at umuwi kami sa bahay. Kinukulit ako ni yaya sa tricycle, “Nasa bahay na si Mama, nasa bahay na si Mama.” Hindi ko pa rin nauunawaan.

Dumating kami sa bahay. At doon sa aming balcones nakaupo si Lola at katabi niya ay isang maitim at magandang babae. Ngayon ko lamang siya nakita sa buong buhay ko. Lumapit ako kay Lola para magmano. Nagtanong ang babae nang matamlay, “Siya na po ba?” Walang sinabi si Lola kundi inutusan akong magmano rin sa babaeng iyon. Nagmano rin ako sa babaeng iyon. Pagkamano ko sa kanya, bigla na lang siyang umiyak at yumayakap nang mahigpit na mahigpit. Pilit kong nagpumiglas ngunit mahigpit na mahigpit ang kanyang yakap. Tumingin ako kay Lola ngunit parang naawa ang kanyang tingin sa babaeng iyon. Hindi ko naiintindihan ang mga nangyayari. Sino ba itong babae na ito? Ako’y naguguluhan. Pumatak na rin ang aking luha. Patuloy akong pumipiglas ngunit hindi parin akong nakakawala sa yakap ng babaeng iyon. Tahimik pa rin si Lola. Naiinis na ako. Hindi ko alam kung gaano katagal na akong niyayakap ng babaeng ito. Pumiglas akong muli, at sa aking gulat, nakalaya ako! Bigla ko siyang tinakbuhan, pumasok kaagad sa loob ng aking silid at isinara ko ang pinto. Patuloy akong umiiyak sa loob dahil hindi ko nauunawaan ang mga nangyayari. Sumilip ako sa bintana at nakita ko itong babaeng iyon na umiiyak palabas sa gate at minsan-minsang lumilingon sa direksyon ng bintana ko.

Malapit na ang katapusan ng isang taong pag-aaral at tapos na rin ako sa grade four. Mainit ang araw na iyon noong dumating si Cherry sa aming classroom, ang bata kong kapatid na nasa grade one, para hintaying matapos ang klase ko at sabay na kaming umuwi. May sakit kasi si Yaya Fely kaya ngayon lang kaming uuwi ng sabay ni Cherry. Pansin na pansin ko na iba ang pagtingin ng mga classmates ko sa akin at kay Cherry na parang may gusto silang sabihin. Tumunog ang batingaw ng alas-tres. Tumayo ako at hinanda ang mga gamit ko para makauwi na. Atat na atat na si Cherry, eh. Bago ako nakalabas sa silid, lumapit si Gary, isang matalik na kaibigan kong classmate, at sinabi, “Errol, alam mo na ba?”

“Ang alin?” tanong ko ulit.

“Yung tungkol sa iyo at sa kapatid mo.”

Bago pa man ako makapagtanong ulit, tinawag na ang kaibigan ko ng kanyang sundo.

Umuwi kami ni Cherry sa bahay. Pumasok siya sa kanyang silid at ako naman ay pumasok sa balcones. Tumigil ako sa harap ng isang dingding na nakasabit ang mga iba’t ibang letrato ng aking pamilya. Nakatitig ako sa pinakamalaking letrato kung saan kompleto kaming anim. Limang taon pa lamang ako noon sa letrato na iyon. At habang nakatititig ako sa letratong iyon, dahan-dahang nagbubukas ang mga pinto ng katotohanan. Ako lamang ang iba ang mukha at maitim. Unti-unting pumapatak ang luha sa aking uniform. Hindi nagtagal, tumakbo ako sa aking silid hindi para magtago at hindi para pumiglas. Kundi para silipin sa bintana kung naroon pa ang babae iyon.

Arthur W. Nebrao, Jr., SJ
Ma Ph
27 September 2004